Zmiana roku podatkowego

Rejestrując podmiot – opodatkowany podatkiem CIT - wspólnicy mają prawo do dwóch form ustalenia roku podatkowego jednostki:

  • rok podatkowy = rok kalendarzowy (od 1 stycznia – do 31 grudnia),
  • rok podatkowy inny niż rok kalendarzowy, trwający 12 miesięcy kalendarzowych.

W drugim przypadku (rok inny niż kalendarzowy) rok taki trwać powinien pełne 12 miesięcy kalendarzowych, zatem np. rozpoczynać 1 maja pierwszego roku – kończyć 30 kwietnia roku następnego. Nie ma możliwości, by przyjęty rok podatkowy rozpoczynał się i kończył w połowie miesiąca np. 10 dnia maja. Wyjątkowo przy rozpoczynaniu działalności rok może zaczynać się w danym dniu miesiąca, natomiast kończyć się będzie z końcem roku kalendarzowego lub innego miesiąca będącego ostatnim w okresie przyjętym przez jednostkę.

Jak zyskać na zmianie roku podatkowego?

Zmiana roku podatkowego spowodować może:

  • korzystanie przez dłuższy okres z korzystnych przepisów podatkowych (przepisy przejściowe często wskazują na obowiązywanie dotychczasowych zasad aż do zakończenia roku podatkowego jednostki),
  • w przypadku pojawienia się w trakcie roku straty operacyjnej i szansy na podwyższone przychody w najbliższym czasie – wydłużenie obowiązywania roku pozwoli skompensować dotychczasowe straty z przychodem i wyzerowania dochodu (wykazana strata rozliczana jest maksymalnie w stopniu 50% rocznie, co może spowodować, że nie uda się jej w całości wykorzystać i będzie konieczna zapłata podatku),
  • rozplanowania dochodów w ten sposób, by przypadały one na sam koniec wydłużonego roku podatkowego, a koszty – przypadały na pierwszą część tego okresu; dzięki temu podatnik w trakcie roku nie zapłaci zaliczek na podatek przez wydłużony okres, a na sam koniec – rozliczy przychód z końca roku, który zostanie obniżony o całość kosztów z dłuższego niż standardowy okresu,
  • w przypadku wykazania znacznej straty z lat ubiegłych, wydłużony rok podatkowy, w którym podatnik rozliczy znaczące dochody, pozwala na rozliczenie pełnej wartości tej straty; standardowy okres lat podatkowych może nie pozwalać na wygenerowanie tak znaczącej kwoty dochodów, by rozliczyć pełną kwotę straty (zasada szczególnie istotna przy wydłużeniu 5 roku podatkowego po roku wykazania niespożytkowanej straty podatkowej).

Przepisy podatkowe nie pozwalają – z wyjątkiem przekształcenia spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową - na wykorzystanie w przyszłości strat przedsiębiorców przekształcanych, łączonych, przejmowanych bądź dzielonych. Oznacza to, że skrócony rok podatkowy w związku z przejęciem może podatkowo stać się mniej korzystny dla podmiotów dokonujących reorganizacji. W przypadku wykazania straty, nie będzie możliwości wykorzystania wykazanej straty podatkowej.

Pierwszy rok działalności

W przypadku pierwszego roku podatkowego jednostki lub zmiany długości roku podatkowego dopuszczalne jest skrócenie go do zawarcia w tym pierwszym roku całego okresu stanowiącego przyjęty rok. Zatem w przypadku podjęcia po raz pierwszy działalności, pierwszy rok podatkowy trwa od dnia rozpoczęcia działalności do:

  • końca roku kalendarzowego albo
  • do ostatniego dnia wybranego roku podatkowego, nie dłużej jednak niż dwanaście kolejnych miesięcy kalendarzowych. 

Wyjątkowo możliwe jest wydłużenie roku w przypadku wyboru roku równego rokowi kalendarzowemu i rozpoczęcia działalności w drugiej połowie roku. W przypadku podjęcia po raz pierwszy działalności w drugiej połowie roku kalendarzowego i wybrania roku podatkowego pokrywającego się z rokiem kalendarzowym, pierwszy rok podatkowy może trwać od dnia rozpoczęcia działalności do końca roku kalendarzowego następującego po roku, w którym rozpoczęto działalność (zatem maksymalnie 18 miesięcy).

Zmiana roku podmiotu prowadzącego działalność

Zasady dotyczące długości roku podatkowego dotyczą zarówno, gdy:

  • podatnik zmienia rok podatkowy = rokowi kalendarzowemu na inny,
  • podatnik zmienia rok podatkowy nie równy rokowi kalendarzowemu na rok równy kalendarzowemu,
  • podatnik dokonuje zmian w okresie roku innego niż kalendarzowy (modyfikuje jego trwanie).

Nie ma możliwości modyfikowania roku podatkowego w trakcie jego trwania, co znaczy, że należy zgłosić zmianę, zaczekać do końca roku bieżącego i dopiero wówczas nowy rok ustalać według przyjętych nowych zasad.

W razie zmiany roku podatkowego, za pierwszy po zmianie rok podatkowy uważa się okres od pierwszego miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego roku podatkowego do końca roku podatkowego nowo przyjętego. Okres ten nie może być krótszy niż dwanaście i dłuższy niż dwadzieścia trzy kolejne miesiące kalendarzowe.

Zawiadomienie

Zawiadomienia o wyborze roku innego niż kalendarzowy należy dokonać najpóźniej w terminie 30 dni, licząc od dnia zakończenia ostatniego roku podatkowego. Osoby prawne i jednostki organizacyjne, które nie były dotychczas podatnikami w rozumieniu ustawy, dokonują zawiadomienia, w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności.